Crónica Foro-mesa redonda 2012
30 Abril 2012O pasado 10 de marzo tivo lugar o III Foro-mesa redonda “O sector forestal a debate” no Centro Cultural de Xinzo (Ponteareas) organizado pola Sección Sindical Forestal CNT-AIT no que quixeron estar presentes unhas 50 persoas ao longo de toda a xornada.
Pola mañá falaron Damián Copena (Ateneo Libertario Lume Negro), Alejandro Martínez (Cooperativa Agraria Condado Paradanta) e Alejandro Jiménez (Enxeñeiro Técnico Forestal) e pola tarde Francisco Chivite (veterinario), Jorge Rincón (Sociedade Cooperativa Galega Como Cabras) e Anxo Fernández Saborido (Coordinador da Federación Ecoloxista Galega).
Dicir que tanto Brais Pereira (Comunidade de Montes de Santa Cristina da Ramallosa) e Xoán Pousa (Educador ambiental e Presidente da Sociedade Galega de Educación
Ambiental) non puideron asistir a última hora por motivos persoais.
Damián Copena (Ateneo Libertario Lume Negro) falou sobre o conflito das plantas de biomasa en Galiza. Explicou o funcionamento das plantas de biomasa, expuxo datos estadísticos e falou das repercusións negativas que poden derivar da implantación da meirande parte das plantas de biomasa que están en proxecto neste momento en Galiza ou dos discutibles diferentes criterios para a selección das mesmas.Explicou que estas industrias actualmente non son rendibles por sí mesmas senón que a súa rendabilidade depende de subvencións que reciben da administración en forma de primas ou tarifas por cada Megawatio de enerxía producida (a día de hoxe están suspendidas estas subvencións). Ademais contan con exencións como non ter que facer unha avaliación de impacto ambiental, sendo un trámite preciso para a maioría das construccións industriais. Tamén incidiu en que existen demasiadas plantas de biomasa en Galiza proxectadas que se solapan entre sí, o que indica que non existe unha cantidade suficiente de biomasa forestal para abastecer de forma contínua a estas plantas, o que implicaría a realización de cultivos enerxéticos (como o eucalipto e a paulownia) que son prexudiciais para os ecosistemas forestais debido ó empobrecemento e compactación do solo que provoca a tala e extracción da madeira resultante destes cultivos. En definitiva, amosou a súa visión crítica deste tipo de instalacións pondo como exemplo o proxecto de planta de biomasa na parroquia de Ribadetea, no concello de Ponteareas,polas súas consecuencias ambientais (o seu impacto pode ser en ocasións brutal), sociais (pois provocaría un malestar na veciñanza debido á localización da mesma) e económicas (pois non repercutiría en grande medida na fomentación do emprego local), o que fai pensar que o único e exclusivo obxectivo é o de facer negocio a conta dos montes. Fronte a estas macroplantas de biomasa fixo fincapé en por en valor plantas de biomasa de menor tamaño, moito máis sostibles, como a situada no propio Centro Cultural de Xinzo.
Despois, Alejandro Martínez (Cooperativa Agraria Condado Paradanta) contounos a súa experiencia a cargo desta cooperativa de As Neves que elabora mel e requeixo en ecolóxico. Comezou explicando os compoñentes da mel, os lugares de procedencia, así como as especies vexetais predominantes das cales as abellas recollen o néctar para logo producir a mel que venden nesta cooperativa. Estas especies son o castiñeiro, o cerquiño, a silva, os carrizos e o eucalipto. Dependendo da predominancia dunha ou doutra especie na composición da mel, ésta tera unhas determinadas propiedades físicas (sabor, cor e densidade). Tamén falou das propiedades da mel como conservante natural, protectora da pel, para curar resfriados. Por último, resaltou a importante función das abellas como insectos polinizadores nos ecosistemas terrestres e do impacto negativo que causa o sistemático emprego de pesticidas.
Alejandro Jiménez (Enxeñeiro Técnico Forestal) falounos da súa experiencia na realización de queimas controladas. Explicou que os parámetros físicos que máis inflúen nun incendio forestal son o vento e a humidade da vexetación, ademais da pendente do terreo. Tamén subliñou que son operación custosas económicamente e teñen que estar ben preparadas técnicamente e facérense en días cunha climatoloxía axeitada (soen facerse entre os meses de xaneiro e marzo). Estas queimas controladas fanse a petición dos propietarios dos terreos para a producción de novos pastos ou en zonas de difícil acceso de maquinaria forestal para queimar restos de cortas ou de podas. Tamén falou das consecuencias negativas que ten sobre o solo e a fauna dos ecosistemas forestais, matando animais e favorecendo a erosión do solo coas chuvias, así como o rebrote de especies pirófitas como o eucalipto e a acacia. Incidiu tamén na importancia que ten diagnosticar apropiadamente o lume e as súas características nos incendios forestais, ofrecendo exemplos gráficos e visuais para comprobar a evolución dos mesmos e o seu comportamento, dependendo do relevo e da época do ano no que acontece.
Despois destas exposicións houbo un turno para preguntas e para debater sobre os aspectos que o público tivo en consideración.
Como na anterior edición organizouse un xantar, onde se puido desfrutar dun bo ambiente entre @s integrantes da Sección Sindical Forestal da CNT-AIT, algúns relatores e unha nutrida afluencia do público asistente.
Pola tarde, Francisco Chivite (Veterinario) tratou do ámbito gandeiro en extensivo. Incidiu na regulación de usos do monte que se debe facer dende a administración para poder compatibilizar os intereses das comunidades de montes cos intereses dos gandeiros que teñen animais no monte en liberdade. Ao respecto deste tema defendeu a aplicación dunha lexislación que permita a conservación e uso dos pasteiros naturais por parte dos gandeiros. Tamén falou das vantaxes que ten o gando en liberdade no monte para controlar a biomasa como medida de axuda á prevención de incendios forestais, ademais de fertilizar o solo cos seus excrementos. Abogou así mesmo por unha diversificación dos usos do monte (aproveitamento de madeira, froitos, cogumelos, gando) e incidiu na necesidade dun bo manexo do porco celta por parte dos propietarios, facendo un pastoreo rotacional inducido para non danar o solo por compactación debido ó pouco movemento destes animais en réxime de liberdade.
A continuación interviu Jorge Rincón (Sociedade Cooperativa Galega Como Cabras) que nos falou da súa experiencia a cargo desta cooperativa do concello de Castro Caldelas que produce queixos elaborados con leite de cabra. Subliñou que existe moita burocracia para crear unha explotación deste tipo ademais de que a administración e os bancos poñen moitos filtros legais para acadar financiación. Tamén dixo que para alimentar cabras para a producción de leite non chega cunha alimentación basada na vexetación natural do monte, que si abondaría para alimentar cabras para a producción de carne. Por iso alimenta ás súas cabras na corte con avea, millo e chícharos que lles aportan as proteínas precisas para acadar unha densidade do leite axeitada para elaborar os queixos. Comentou tamén que é un traballo gratificante e sen horarios fixos. Non vende os queixos a grandes comercios, só a minoristas e a particulares, exclusivamente. Aposta por unha diversificación dos productos para conseguir un valor adicional dos mesmos. Comentounos tamén certos aspectos dos seus queixos e o proceso da súa elaboración dende que lle quitan o leite ás cabras ata que chega o queixo ás mans do cliente.
O último poñente do foro-mesa redonda foi Anxo Fernández Saborido (Coordinador da Federación Ecoloxista Galega) que nos falou do nematodo do piñeiro (Bursaphelenchus xylophilus). Explicou que é un verme microscópico que se move moi pouco e faino enriba do insecto vector Monochamus galloprovincialis. Unha vez que penetra na árbore provoca a seca do piñeiro nun tempo récord, de un a tres meses, dependendo da saúde da árbore afectada. O nematodo do piñeiro chegou a Galiza procedente de Portugal, a onde chegou pola falta de control das madeiras exportadas dende os países asiáticos. Reseñou que houbo unha falta de información aos veciños afectados por esta praga por parte da administración da Xunta, así como unhas medidas de control moi agresivas para o monte e para @s veciñ@s que consistiron en cortar tódalas coníferas nun radio de 1,5 Km dende o punto onde supostamente se detectou a presenza do nematodo. Ademais, a propia administración está cargando os custos de tala da madeira que está nun radio de 20 Km. aos veciñ@s afectad@s. Tamén dixo descoñecer se existe algún plan de repoboación para a zona afectada.
Despois de expoñer aos relatores os seus coñecementos sobre os temas houbo un debate con numerosas preguntas por parte do público que resultou moi enriquecedor pois profundizouse en aspectos e houbo opinións varias sobre os temas tratados.
E ata aquí o III Foro-mesa redonda “O sector forestal a debate”. Queremos agradecer ao Centro Cultural de Xinzo habernos facilitado o auditorio para poder celebrar este foro-mesa redonda así como aos relatores por compartir con nós os seus coñecementos e ao público polo seu interese.
Esperamos poder dar continuidade a este acto cultural e divulgativo o vindeiro ano xa que o consideramos importante para crear conciencia social sobre o sector forestal.
